Przelicznik jednostek magnetycznych

Wpisz jedna wartosc i wybierz jej jednostke. Wszystkie pozostale przeliczaja sie od razu, bez klikania.

Po co komu dwa uklady jednostek

Magnetyzm jest jedyna dziedzina techniki, w ktorej dwa uklady jednostek zyja obok siebie od stu lat i zaden nie zamierza ustapic. W karcie katalogowej europejskiego producenta remanencja stoi w teslach, w karcie tego samego materialu od dostawcy z Azji – w gaussach. To ta sama liczba pomnozona przez dziesiec tysiecy, ale zanim czlowiek to sobie uswiadomi, zdazy pomyslec, ze trafil na material dziesiec tysiecy razy silniejszy.

Uklad SI daje tesle, ampera na metr i dzula na metr szescienny. Uklad CGS – gaussa, oersteda i megagaussoersteda. SI jest obowiazujacy w normach, CGS zostal w praktyce warsztatowej i w katalogach, bo liczby wychodza w nim wygodniejsze. Indukcja przy powierzchni magnesu neodymowego to okolo 0,4 T albo 4000 Gs. Cztery tysiace latwiej sie mowi niz cztery dziesiate.

Gauss w praktyce: co pokazuje gaussomierz

Kupiony w sieci gaussomierz prawie zawsze pokazuje militesle albo gaussy, czesto z przelacznikiem miedzy jednym a drugim. Pomiar przy samej powierzchni magnesu neodymowego klasy N38 o srednicy 20 mm i wysokosci 10 mm da mniej wiecej 300–400 mT, czyli 3000–4000 Gs. Ta sama plytka zmierzona w odleglosci pieciu milimetrow pokaze juz kilkakrotnie mniej – i to jest normalne, bo indukcja spada z odlegloscia znacznie szybciej niz liniowo.

Nie nalezy mylic tego pomiaru z remanencja materialu. Remanencja B_r to wielkosc materialowa: dla N38 wynosi okolo 1,22–1,26 T, czyli 12 200–12 600 Gs. Gaussomierz przy powierzchni pokaze zawsze mniej, bo mierzy pole w konkretnym punkcie przestrzeni, a nie wlasciwosc stopu.

MGOe, czyli po czym poznac klase magnesu

Oznaczenie N38 nie jest przypadkowym numerem katalogowym. Liczba po literze to maksymalna gestosc energii wyrazona w megagaussoerstedach: N38 ma okolo 38 MGOe, N52 – okolo 52 MGOe. Po przeliczeniu na uklad SI wychodzi z tego odpowiednio okolo 302 i 414 kJ/m³. Producenci europejscy podaja czesto obie liczby obok siebie, chinscy – tylko MGOe, bo tam ta jednostka jest standardem.

Gestosc energii mowi, ile pracy magnes jest w stanie wykonac na jednostce objetosci. Przy doborze magnesu do wirnika pradnicy to wazniejsza liczba niz sama remanencja: material o wyzszym BH_max pozwala uzyskac to samo pole przy mniejszej bryle, a mniejsza bryła to mniejsza masa wirujaca i mniejszy problem z wywazeniem.

Amper na metr i oersted, czyli o odpornosci na rozmagnesowanie

Natezenie pola H pojawia sie w kartach katalogowych przy parametrach H_cB i H_cJ – koercji. To liczba, ktora mowi, jak silne pole przeciwne trzeba przylozyc, zeby magnes stracil wlasciwosci. Dla materialow neodymowych H_cJ podaje sie zwykle w kiloamperach na metr (typowo 955–2388 kA/m) albo w kilooerstedach (12–30 kOe). Roznica miedzy tymi liczbami to wlasnie mnoznik 12,566, czyli 4π podzielone przez dziesiec.

Wysoka koercja ma znaczenie tam, gdzie magnes pracuje w polu obcym: w wirniku pradnicy, obok uzwojenia przewodzacego prad. Material o niskiej koercji potrafi sie w takich warunkach czesciowo rozmagnesowac, i to nie od razu, tylko po tygodniach pracy. Objawia sie to spadkiem napiecia przy tych samych obrotach.

Kilogram to nie jednostka pola

W sklepach z magnesami udzwig podaje sie w kilogramach i to jest najbardziej mylaca liczba w calej branzy. Kilogram mierzy mase, a nie sile – sila to niutony. Zapis „udzwig 40 kg” oznacza, ze magnes utrzyma ciezar odpowiadajacy czterdziestu kilogramom, czyli okolo 392 N, i to wylacznie w warunkach idealnych: plaska stalowa plyta o grubosci co najmniej rownej wysokosci magnesu, czysta powierzchnia, zerowa szczelina, sila przylozona prostopadle.

Kazde odstepstwo od tych warunkow obniza wynik, czesto o polowe albo wiecej. Warstwa lakieru o grubosci 0,2 mm potrafi zabrac jedna trzecia udzwigu. Sila przylozona rownolegle do powierzchni, czyli scinajaca, to juz tylko ulamek wartosci katalogowej. Dlatego przy doborze magnesu do zastosowania konstrukcyjnego liczba z katalogu jest punktem wyjscia, a nie wynikiem obliczenia.

Wiecej o samym doborze wielkosci i klasy znajdziesz w kalkulatorze sily i masy magnesow, a symbole pierwiastkow wchodzacych w sklad stopu – w ukladzie okresowym.